Haber Detayı
05 Nisan 2019 - Cuma 09:23
 
Kiracılar Dikkat!
2019 yılı Nisan ayı kira artış oranları milyonlarca kiracı tarafından her ay heyecanla bekleniyor. Ev sahipleri de aynı şekilde kira artış oranlarını takip ediyor. 3 Nisan 2019 tarihinde açıklanacak olan 12 aylık TÜFE ortalaması aynı zamanda Nisan ayı kira zam oranı olarak uygulanacak. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) dün enflasyon rakamlarını açıkladı. Açıklanan enflasyona göre kiraya yapılacak artışın oranı da belli oldu. İşte yeni tutarlar....
Ekonomi Haberi
Kiracılar Dikkat!

2019 Nisan ayı  oranı ne kadar? Kirada oturan vatandaşlar her ayı kira artış oranlarını merak ediyor. Bu bağlamda Kira artış oranı   oranı dört gözle beklenen mevzular içinde yer ediniyor. Kira artışlarını, Borçlar Kanunu'nun 344'üncü maddesi belirliyor. Buna göre; sözleşmede farklı bir hüküm belirtilmedikçe konut kiraları 12 aylık ortalama Üretici Fiyat Endeksi'ne (ÜFE) göre artıyordu. Bu uygulama 18 Ocak'ta çıkan torba yasa ile değişti. Bu tarihten itibaren kira artışının ÜFE yerine 12 aylık ortalama Tüketici Fiyat Endeksi'ne () göre belirlenmesi hükme bağlandı..

DAHA FAZLA KİRA ÖDEMENİN ÖNÜNE GEÇİLMİŞ OLDU

Dün açıklanan veriye göre; 12 aylık ortalama TÜFE yüzde 18.70 oldu. Buna göre; bu ay kontrat yenilenirse ev sahibi en fazla yüzde 18.70 oranında  yapabilecek. Kirada ÜFE göstergesi dikkate alınsaydı artış yüzde 31.17 oranında olacaktı. Bir başka deyişle bu yolla vatandaşın yüzde 12.47 daha fazla (1000 lirada 125 lira) ödemesinin önüne geçilmiş oldu.

.

MAHKEME YOLU AÇIK

Ev sahipleri kira zammı yapmadan önce, o ayın açıklanan zam oranını öğrenmeli ve yeni kira sözleşmesini buna göre hazırlamalı. Aksi takdirde sınırı aşarlarsa, kiracı dava açabiliyor. Eğer kiracı, kendi isteğine göre bir bedel belirleyip mal sahibine ödeme yaparsa, mal sahibinin de aradaki farkı icra dairesi kanalıyla talep etme hakkı bulunuyor.

İŞ YERLERİNDE UYGULAMA 2020'DE

Borçlar Kanunu'nun 344'üncü maddesinde 18 Ocak'ta yapılan değişiklik, iş yerleri kira artışları için şu aşamada uygulanmıyor. Çünkü yasanın iş yerlerinde uygulanması 1 Temmuz 2020'de başlayacak. 18 Ocak'ta yapılan düzenleme bu tarihi değiştiren bir hüküm içermiyor. Dolayısıyla bu tarihten sonra iş yerleri kiraları için yenilenecek kontratlarda 12 aylık ortalama TÜFE baz alınacak. Ancak kira sözleşmesinde yazan hüküm ya da mülk sahibinin isteği dikkate alınacak.

KİRA ZAMMI NASIL HESAPLANIR?

Yeni Ekonomi Programı'nda yer alan tedbirlerden biri gayrimenkulde kira artış oranını doğrudan etkiliyor. Ev sahipleri artık zamları üretici fiyatından değil, tüketici fiyatından yapabilecek. Program'ın '' bölümünün 'Politika ve Tedbirler' başlığı altında, "Kira artış oranına dair üst sınır, döviz kuru ve emtia fiyatlarındaki gelişmelere duyarlılığı yüksek olan üretici fiyatları yerine tüketici fiyatlarına göre belirlenecektir" maddesi yer alıyor. Normal şartlarda 12 aylık ortalama Yurt İçi Üretici Fiyatı (Yİ-ÜFE) artış oranı ile belirlenen kira zammı üst rakamı yeni düzenleme yapılması ile birlikte TÜFE ile belirlenecek. Ağustos ayında 12 aylık ÜFE gerçekleşmesi yüzde 18,78, TÜFE gerçekleşmesi ise yüzde 12,61 olarak kaydedilmişti. Bu da oturduğu ev için bin lira kira ödeyen tüketicinin, zam zamanının ağustosa denk gelmesi durumunda eylülde 188 lira zamlı ödeme yapacağı anlamına geliyor. Şayet TÜFE oranından zam yapılsaydı bu rakam 126 lira olacaktı.

KİRA ZAMMI HESAPLAMA ÖRNEĞİ

Mevcut kira bedeli: 1000 lira

Zam oranı: yüzde 17,16

Zam bedeli: 171 lira

Zamlı kira bedeli: 1.171 lira

Konut Kirası: 1.000 Lira

TÜİK TÜFE Şubat 2019 Kira Artış Oranı: 17,16

Şubat Ayı Kira Artış Oranı Tutarı: 171,60 Lira

Şubat Ayı Kira Artış Oranı Dahil Yeni Zamlı Kira Tutarı: 1.171,60 Lira

AYLARA GÖRE KİRA ARTIŞ ORANI

2018 Ocak Kira Artış Zam Oranı 15,82

2018 Şubat Kira Artış Zam Oranı 15,66

2018 Mart Kira Artış Zam Oranı 15,50

2018 Nisan Kira Artış Zam Oranı 15,35

2018 Mayıs Kira Artış Zam Oranı 15,36

2018 Haziran Kira Artış Zam Oranı 15,80

2018 Temmuz Kira Artış Zam Oranı 16,57

2018 Ağustos Kira Artış Zam Oranı 17,41

2018 Eylül Kira Artış Zam Oranı 18,75

2018 Ekim Kira Artış Zam Oranı 21,36

2018 Kasım Kira Artış Zam Oranı 23,73

2018 Aralık Kira Artış Zam Oranı 25,52

2019 Ocak Kira Artış Zam Oranı 27,01

2019 Şubat Kira Artış Zam Oranı 17.16

2019 Mart Kira Artış Zam Oranı 17.93

GEÇEN AY KİRA ARTIŞ ORANI NE KADAR OLDU?

2019 Mart ayı kira artış oranı belli oldu. Buna göre konut ya da iş yeri kira sözleşmesinin ne kadar zam yapılacağı açıklandı. Tüketici fiyat endeksi (TÜFE) aylık yüzde 0,16 arttı. Yurt içi üretici fiyat endeksi aylık yüzde 0,09 arttı.

TÜFE'de (2003=100) 2019 yılı Şubat ayında bir önceki aya göre yüzde 0,16, bir önceki yılın Aralık ayına göre yüzde 1,23, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 19,67 ve on iki aylık ortalamalara göre yüzde 17,93 artış gerçekleşti.

Yurt içi üretici fiyat endeksi (Yİ-ÜFE), 2019 yılı Şubat ayında bir önceki aya göre 0,09, bir önceki yılın Aralık ayına göre yüzde 0,55, bir önceki yılın aynı ayına göre 29,59 ve on iki aylık ortalamalara göre yüzde 29,97 artış gösterdi.

Buna göre mal sahipleri kiracısına yüzde 17.93 oranında zam yapacak.

Hesaplama örneği
Mevcut kira bedeli: 1000 lira
Zam oranı: yüzde 17,93
Zam bedeli: 179 lira
Zamlı kira bedeli: 1.179 lira

ŞUBAT AYI KİRA ARTIŞ ORANI NE KADARDI?

Tüketici fiyat endeksi (TÜFE) aylık yüzde 1.06 arttı. Yurt içi üretici fiyat endeksi aylık yüzde 0.45 arttı.

TÜFE'de (2003=100) 2019 yılı Ocak ayında bir önceki aya göre yüzde 1,06, bir önceki yılın Aralık ayına göre yüzde 1,06, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 20,35 ve on iki aylık ortalamalara göre yüzde 17,16 artış gerçekleşti.

Yurt içi üretici fiyat endeksi (Yİ-ÜFE), 2019 yılı Ocak ayında bir önceki aya göre yüzde 0,45, bir önceki yılın Aralık ayına göre yüzde 0,45, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 32,93 ve on iki aylık ortalamalara göre yüzde 28,70 artış gösterdi.

Buna göre mal sahipleri kiracısına yüzde 17.16 oranında zam yapacak.

KİRA VERGİSİ NASIL DÜŞÜRÜLÜR?

Yaklaşık 2 milyon mülk sahibi kira geliri vergisi verecek. Bazı ev ve işyeri sahipleri ödenecek vergiyi azaltabilecek. Kimi mülk sahipleri ise kira geliri elde etse bile beyanname vermeyecek, vergi de ödemeyecek. Bazıları da kira geliri elde etmemiş olsa da beyanname verecek. Kira geliri vergisinde merak edilen bazı sorular ve cevapları şöyle:

HANGİ HARCAMALARI VERGİDEN DÜŞÜREBİLİRİZ?

Beyanname verecek mükellefler 'götürü gider' veya 'gerçek gider' yönteminden birisini tercih edecek. Götürü giderde; 4 bin 400 liralık istisna düşülmüş kira gelirinin yüzde 15'i direkt (belgeye ihtiyaç duymadan) kira gelirinden düşülüp kalan tutarın üzerinden vergi hesaplanır. Gerçek gider yönteminde ise; gider belgelerinin toplamına göre vergi hesabı değişir. Belgelerin 5 yıl saklanması gerekiyor.

Kiraya verilen konut son 5 yıl içinde satın alındıysa, evin satın alma bedelinin yüzde 5'i,

- Evini kiraya verip, kendi kirada veya lojmanda (yurt dışında oturanlar dahil) oturanlar, oturdukları evin kira bedelini,

- Kira geliri elde edilen konut için ödenen aydınlatma, ısıtma, su, asansör, sigorta, onarım, bakım, idame ve idare giderleri; sözleşmeye, kanuna veya ilama istinaden ödenen zarar, ziyan ve tazminatlar,

- Kiraya verilen mal ve haklar dolayısıyla yapılan ve bunlara harcanan borçların faiz giderleri,

- Konut için vergi, resim, harç ve şerefiyelerle kiraya veren tarafından belediyelere ödenen harcamalara katılma payları,

- Amortisman giderleri,

- Konut ile ilgili ödenen zarar, ziyan ve tazminatlar,

- Belgelenen eğitim ve sağlık harcamaları, bağış ve yardımlar, sponsorluk harcamalarının belli yüzdesi,

- Bireysel Ödeme Sistemi ile konut sahibinin kendi ödediği prim (SSK, Bağ-Kur ödemeleri) ödemelerinin belli yüzdesi vergiden düşülebiliyor..

MART ENFLASYON ORANI AÇIKLANDI

Mart ayı enflasyon rakamı açıklandı. Enflasyon 2019 yılı Mart ayında bir önceki aya göre 1,03, bir önceki yılın Aralık ayına göre 2,27, bir önceki yılın aynı ayına göre 19,71 ve on iki aylık ortalamalara göre 18,70 artış gerçekleşti.

TÜİK verilerine göre aylık en yüksek artış yüzde 3,48 ile sağlık grubunda oldu

Ana harcama grupları itibariyle 2019 yılı Mart ayında endekste yer alan gruplardan, gıda ve alkolsüz içeceklerde yüzde 2,44, eğitimde yüzde 1,45, ulaştırmada yüzde 0,75 ve lokanta ve otellerde yüzde 0,67 artış gerçekleşti. Aylık düşüş gösteren tek grup yüzde 0,29 ile haberleşme oldu Ana harcama grupları itibariyle 2019 yılı Mart ayında endekste yer alan gruplardan sadece haberleşme grubunda yüzde 0,29 oranında düşüş gerçekleşti.

Yıllık en fazla artış yüzde 29,77 ile gıda ve alkolsüz içecekler grubunda gerçekleşti.

TÜFE'de, bir önceki yılın aynı ayına göre çeşitli mal ve hizmetler yüzde 27,94, ev eşyası yüzde 26,98, eğlence ve kültür yüzde 20,08 ve sağlık yüzde 19,72 ile artışın yüksek olduğu diğer ana harcama grupları olarak dikkati çekti.

İşlenmemiş gıda ürünleri, enerji, alkollü içkiler ve tütün ile altın hariç TÜFE'de 2019 yılı Mart ayında bir önceki aya göre yüzde 0,28, bir önceki yılın Aralık ayına göre yüzde 0,31, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 17,72 ve on iki aylık ortalamalara göre yüzde 18,15 artış gerçekleşti. Mart 2019'da endekste kapsanan 418 maddeden; 33 maddenin ortalama fiyatlarında değişim olmazken, 270 maddenin ortalama fiyatlarında artış, 115 maddenin ortalama fiyatlarında ise düşüş gerçekleşti.

 

Kaynak: Editör:
Etiketler: Kiracılar, Dikkat!,
Yorumlar
Haber Yazılımı