Mehmet Sönmezoğlu CİMRİLİK
Yazı Detayı
09 Haziran 2020 - Salı 10:02
 
CİMRİLİK
Mehmet Sönmezoğlu
 
 

İnsanı en güzel bir şekilde yaratan (1) Allah c.c.,onun Dünya ve Ahiret hayatında mutlu olabilmesi için,uymasını gerekli gördüğü kuralları tavsiye etmiş,mutluluğunu engelleyici  her türlü davranıştan kaçınmasını istemiştir. Onun güzel huylarla bezenmesini istemiş,kendisine ve çevresine zarar verecek her türlü kötü huylardan uzak kalmasını emretmiştir. Bunlardan bir tanesi de cimriliktir.

Cimrilik,insanda yaratılışta var olan mal mülk edinme hırsının,insanı iyilik  ve cömertlik yapmaktan uzaklaştırmasıdır. Gazzâliye göre ise cimrilik,malı yaratılış gayesine   uygun harcama yapmaktan kaçınmak ve malı elde tutmak cimrilik,malı yaratılış gayesine uygun harcamak cömertlik,malı yaratılış gayesi dışında harcamak ise israftır.(2) Dinimiz,temel esas olarak şartlarını taşıyana zekât vermeyi emretmekte,genel olarak herkese de gücü miktarınca ihtiyaç sahiplerine yardım etmeyi, cömert olmayı görev olarak vermektedir. “ Komşusu açken tok yatan bizden değildir” hadisi şerifi zengin olsun,olmasın imkânı olduğu kadar ikram ve infak etmeyi herkese emretmektedir. Ayet  ve hadisler bu konuda görevlerini yerine getirenlerin dünya ve âhirette mutlu olacaklarını,aksine davrananların, cimrilik yapanların ise cezasız  kalmayacaklarını,Allah katında ve insanlar arasında sevimsiz,değersiz kimseler olacaklarını bildirmektedir.

 Yüce Allah;  "Allah'ın kereminden kendilerine verdiklerinde cimrilik gösterenler,sanmasınlar ki o,kendileri için hayırlıdır; tersine bu onlar için pek fenadır. Cimrilik ettikleri şeyde kıyamet gününde boyunlarına dolanacaktır. Göklerin ve yerin mirası Allah'ındır. Allah bütün yaptıklarınızdan haberdardır."(3)  "Allah kendini beğenen ve böbürlenenleri,cimrilik eden ve cimriliği insanlara tavsiye edenleri,Allah'ın kendilerine lütfundan  verdiğini gizleyenleri sevmez",(4)  buyurarak cimriliği ve cimrileri  yermektedir.

         Resûl-i Ekrem (s.a.v.) de  şöyle buyurmaktadır:

         "Cimrilikten sakınınız. Çünkü cimrilik,sizden önceki milletleri helak etmiştir. Her sabah gökten iki melek iner. Birisi : ilahi infak edene karşılığını ver;diğeri : Allah'ım ! cimrilik edene de telef ver (malını yok et),diye dua ederler."(5)

         Bundan dolayıdır ki ;Resulullah (s.a.v.) ve onu örnek alan sahabe-i kiram dünya malına karşı hırslı ve cimri olmamışlar,ellerine geçen malı tutmamış daima harcamışlardır. İhtiyaçlı biri karşılarına çıkarsa,onu kendi nefislerine tercih etmişlerdir. Bunun,güzel bir örneğini ibretle okuyalım.

         Ebu Hureyre (r.a.)'ın rivayetine göre; sahabe'den biri Peygamber efendimiz (s.a.s)'e gelerek :

         "Ey Allah'ın Resulü! ben açım." Dedi.

         Resulullah efendimiz,hanımlarından birine haber salarak yiyecek bir şeyler göndermesini istedi. Fakat mü'minlerin annesi:

"-Seni peygamber olarak gönderen  Allah'a yemin ederim ki,evde sudan başka bir şey yok." dedi. Diğer hanımlarının da aynı durumda olması üzerine Hazret-i Peygamber (s.a.s.) ashabına dönerek:

         "-Bu gece bu şahsı kim misafir etmek ister ?"diye sordu.

 Ensar'dan biri :"Ben misafir etmek isterim ya Resulellah!"diyerek o yoksulu alıp evine götürdü. Eve varınca hanımına: "-Evde yiyecek bir şey var mı?diye sordu.

 Hanımı: "-Hayır, sadece çocuklarımın yiyeceği kadar bir şey var."dedi.

 Sahabe: "- öyleyse çocukları oyala. Sofraya gelmek isterlerse onları uyut. Misafir içeri girince de lambayı söndür.

 

Bizde sofrada yiyormuş gibi yapalım."dedi. Sofraya oturdular. Misafir karnını doyurdu;

onlar da aç yattılar. Sabahleyin o sahabe Peygamber (s.a.s.)'in yanına gitti.

Onu gören Resul-i Ekrem;

"-Bu gece yaptıklarınızdan Allah Tealâ  ziyadesiyle memnun oldu."(6)

Dünyada yapılan işlerin,alıp verilen bütün nefeslerin,zerre kadar olsa bile bütün iyilik ve kötülüklerin ,karşılığı görülecekse,mümkün olduğu kadar her işte ölçülü olmak zorundayız. Gerçekte her şeyin sahibi olan Allah c.c. biz insanları imtihan etmek için yaratmıştır. Cimriler bu şuura eremeyen,mutlu olamayan insanlardır.

         İslam ahlakçıları cimrileri,psikolojik ve ahlaki açıdan hasta olarak kabul etmektedir.

 Cimrilerin sevildiği toplum yoktur. Paylaşmayı bilen,az da olsa elindekini ikram etmeyi bilen,merhamet sahibi insanlar bulundukları toplumda sevilen sayılan insanlardır. Kendisine dahi harcama yapmaktan kaçınan, Kur'anın ifadesiyle "eli sıkı olan" (7) insanlar bedbaht insanlardır,kendilerine ve çevrelerine haksızlık etmektedirler.  Bunun çaresi ; "Allah'a isyandan kaçınmak,dinleyip itaat etmek,kendi iyiliğimize olarak harcama yapmak,nefsin cimriliğinden korunup kurtuluşa ermektir".(8) "Harcamalarda ne saçıp savuran nede cimri davranan olmalıyız. Her işte olduğu gibi harcamalarda da orta yolu tutmalı yerli yerinde harcama yapmalıyız.(9) Cimrilik gibi  ahlâki ve psikolojik hastalıktan kurtularak rahat bir hayat yaşamalıyız. Allah'ın rahmet hazinelerinin geniş olduğunu, bitmez tükenmez olduğunu unutmamalıyız. Malın mülkün geçici olduğunu bilmeli,malı-mülkü amaç değil,dünya ve ahiretin mutluluğunu elde etmeye vesile olan araç olarak görmeliyiz. Her işimizde olduğu gibi malın,mülkün,nefsin aldatıcılığına karşı Allah'a sığınmalı,ondan yardım talep etmeliyiz.                                                                 

KAYNAKLAR:

1-Tin suresi,ayet:4.

2-İhya,C.3,sayfa:259-260.

3-Al-i imran suresi,ayet:180.

4-Nisa suresi,ayet:36-37.

5-R.Salihin C.1.sayfa:253.

6-Buhari,Menakıbul- ensar,10,

Müslim Eşribe,172.

7-İsra suresi,ayet:29.

8-Teğabun suresi,ayet:16.

9-Furkan suresi,ayet:67.

 
Etiketler: CİMRİLİK,
Yorumlar
Haber Yazılımı