Yazı Detayı
01 Şubat 2019 - Cuma 11:28
 
İnsanlarla Oturup Kalkmanın Adabı
Ali Rıza Utar
 
 

 

Şayet kavga etmek zorunda kalırsan bu halde iken vakarını korumaya çalış, cahilce davranışlardan sakın, aceleci olma...

 

Bu bölüm, Ehlibeyt’ten (a.s) elimize ulaşan hadislerde ve hekimlerin kelamında insanlarla oturup kalkmakla ilgili kısa ve öz bilgiler hakkındadır.

 

İnsanlarla birlikte iyi bir şekilde yaşamak istiyorsan kendini küçük düşürmeden ve hiç kimseden korkmadan dostuna ve düşmanına karşı rızalarını kazanacak güzel bir şekilde davran.

 

Kibirlenmeksizin vakarlı olmaya çalış ve kendini küçük düşürmeden mütevazı olmaya çalış.

 

Bütün işlerinde orta yolu bulmaya çalış; zira aşırıya gitmek veya geride kalmak kötüdür.

 

Yürürken omuzlarına dönüp bakma, etrafına bakakalma, birileriyle karşılaşırsan başlarına dikilip kalma, onlarla birlikte oturmaya karar verirsen dizlerini göğsüne yaslayarak oturma.

 

Diğer insanlarla birlikte iken parmaklarını birbirine geçirme, sakalınla veya yüzüğünle oynama, dişlerinin arasını temizleme, burnunu kurcalama, sık sık tükürme, yüzüne konan sineği kovma, insanların yüzüne karşı esneyip gerinme ve diğer benzer işlerden kaçın.

 

İnsanlarla oturduğunda sessiz olmaya, konuşurken düzgün ve güzel bir şekilde konuşmaya çalış, birisi güzel bir şey söylediğinde ise aşırı bir şaşkınlık ifadesi göstermeden onu dinle ve sözünü tekrarlamasını isteme.

 

Fıkra ve hikâye söylemekten uzak dur; evlatlarına, şiirlerine, yazdıklarına ve sana ait olan diğer şeylere duyduğun sevgiden bahsetme.

 

Kadınlar gibi süslenme, köleler gibi bakımsız kalma; isteklerinde çok ısrarcı olma ve hiç kimseyi haksızlık yönünde cesaretlendirme.

 

Sahip olduğun mal varlığının miktarını çoluk çocuğuna bile söyleme. Zira mal varlığını az bulurlarsa onların gözünde küçülürsün, çok bulurlarsa onların beklentilerini karşılayamazsın. Çoluk çocuğuna karşı sevgi çerçevesinde ciddi olmaya çalış ve zaaf göstermeden onları sevgiyle kucakla.

 

Şayet kavga etmek zorunda kalırsan bu halde iken vakarını korumaya çalış, cahilce davranışlardan sakın, aceleci olma, delil ve kanıtlarını iyice gözden geçir, sık sık elinle işaret etme ve sık sık arkana dönüp bakma.

 

İyi günün dostu olan insanlardan uzak dur. Zira bu insan senin en tehlikeli düşmanındır.

 

Malını şerefinden üstün tutma. Bir grup insanın yanına gittiğinde edep gereği ilk önce selam söylemeli, senden önce gelenin önüne geçmemeli, tevazu yönüyle uygun olan ilk yere oturup yanındaki kişilere selam vermelisin. İnsanların gelip gittiği yolda oturmamalı, oturduktan sonra edep gereği gözünü önünde tutup etrafa bakmamalısın.

 

Her zaman haksızlığa uğrayanların yanında ol, senden yardım isteyenlerin yardımına koş, düşkün insanların elinden tut, yanlış yolda olanları doğruya yönlendir, sana selam verenlerin selamını cevapla, sana el açanları eli boş geri çevrime, insanları iyiliğe yönlendir ve kötülüklerden uzak durmaları için elinden geleni yap, kıbleye doğru veya sağ tarafına doğru tükürme, tükürmen gerekirse sol tarafına veya ayağının altına doğru tükür.

 

Akıllı, ferasetli veya aptal insanlarla şakalaşma. Zira akıllı olanlar sana kin tutarlar; aptal olanlar ise sana karşı pervasızlaşırlar. Zira şakalaşmak kişinin saygınlığını düşürür, itibarını zedeler, kin oluşmasına zemin hazırlar, arkadaşlığın tadını kaçırır, bilgin insanların nezdinde insanın küçük düşmesine sebep olur ve takvalı insanların hoşlanmadığı bir davranıştır. Şakalaşmak insanın kalbini öldürür, Rabbinden uzaklaştırır, gaflet için zemin hazırlar ve kişinin küçük düşmesine sebep olur. Şakalaşmak insanların kalbini karartıp düşüncelerini zayıf düşürür, kusurlarını çoğaltır ve günahlarını açığa çıkarır.

 

“Şakalaşmak ancak aptallık veya boşluk belirtisidir” diyen ne güzel bir söz söylemiştir. Şakalaşan kişi oradan ayrılmadan önce Allah’ı anıp ardından ayrılmalıdır.

 

Hz. Peygamber (s.a.a) şöyle buyurmuştur: Çok şaka yapılan bir ortamda bulunan kişi oradan ayrılmadan önce “subhanekellâhumme ve bihamdike eşhedu en lâ ilâhe illâ ente esteğfiruke ve etûbu ileyk” derse orada yapılan tüm günahlardan arınarak orayı terk edecektir.

 

 Anlamı: Allah’ım sen bütün eksikliklerden berisin, sana hamd ediyorum, senden başka ilah olmadığına tanıklık ederim, senden af diliyorum ve sana tövbe ediyorum. 

                                                                                                                             Hayırlı cumalar dilerim         

 

 
Etiketler: İnsanlarla, Oturup, Kalkmanın, Adabı,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
16 Nisan 2020
Dua Ederken !!
09 Nisan 2020
HZ.MEHDİ’NİN (AS) ZUHUR ALAMETLERİ
03 Nisan 2020
Dinde kin gütmenin yeri nedir?
26 Mart 2020
ŞABAN AYI DUASI (1)
19 Mart 2020
İslamda Temizlik
12 Mart 2020
Büyük Günahlar
28 Şubat 2020
Recep Ayı, Fırsat Ayıdır
17 Şubat 2020
Güzel Huy
24 Ocak 2020
Hz. Fatıma'dan (s.a) hikmetli sözler
16 Ocak 2020
Namaz'ın önemi
08 Ocak 2020
İslamda kardeşliğin önemi
12 Aralık 2019
Kıyametin Anlatılamaz Azameti
06 Aralık 2019
Suskunluğun Üstünlüğü
22 Kasım 2019
Öfke ve Kontrolü
08 Kasım 2019
En iyi Ümmetin Belirtisi
25 Ekim 2019
Efendimizden Hikmetli İnciler
04 Ekim 2019
NASIL DUA ETMELİYİZ?
06 Eylül 2019
MATEM AYI
30 Ağustos 2019
Cuma Namazı
26 Temmuz 2019
En Büyük Nimet: Dua
12 Temmuz 2019
Haccın önemi
05 Temmuz 2019
İslam ve Kadın
21 Haziran 2019
Helâl Kazanç
30 Mayıs 2019
Gençlikte ibadet
20 Mayıs 2019
Tövbe Ayetleri
14 Mayıs 2019
Yetime el uzatmak
10 Mayıs 2019
RAMAZAN AYINDA AMELLERİN SEVABI
09 Mayıs 2019
Ramazan Tavsiyeleri
08 Mayıs 2019
Şabaniye Hutbesi
07 Mayıs 2019
Ramazan Ayı Adap ve Görgüsü
19 Nisan 2019
Hz. Mehdi (a.s)
12 Nisan 2019
Şaban Ayı'nın Fazileti
05 Nisan 2019
Hz. Ali (as) Halkın Malını Nasıl Kullanırdı?
21 Mart 2019
NEVRUZ BAYRAMI
14 Mart 2019
Şeytan’ın Feryatları
08 Mart 2019
Recep Ayı
01 Mart 2019
Hikmetli İnciler
21 Şubat 2019
Tevekkül ile İşe Sarılma
08 Şubat 2019
Vicdan Azabı
18 Ocak 2019
ANNEYE SAYGI
11 Ocak 2019
İSLAMDA İFFET VE HAYA'NIN ÖNEMİ
04 Ocak 2019
AHLAK
Haber Yazılımı