Yazı Detayı
11 Ocak 2019 - Cuma 11:25
 
İSLAMDA İFFET VE HAYA'NIN ÖNEMİ
Ali Rıza Utar
 
 

‘İffet’ kişinin haramdan uzak durması, helal olmayan söz ve davranışlardan sakınması demektir.  

Hz. Peygamber ile uzun süre birlikte olup o Hazrete hizmette bulunma şerefine eren en meşhur sahâbîlerden biri olan Ebûzer yine bir gün Hz.Peygamber ile beraberdi. Ebûzer'e bir takım sorular soruyor, Ebuzer de Allah Resûlü'nün daha iyi bileceğini söyleyerek onun açıklamalarına kulak veriyordu. Hz.Resûlullah'ın sorularından biri şöyleydi:

 

“Ebûzer, yatağından kalkıp mescide gidemeyecek, mescide gidip de yatağına dönmeye takatin kalmayacak kadar aşırı bir açlığa maruz kalırsan ne yaparsın?” Bu soru üzerine Ebûzer yine Hz. Peygamber'in kanaatini öğrenmek için, “Allah ve Resûlü daha iyi bilir.” diye cevap verince Hz.Resûlullah da ona, “Bu durumda dahi iffetli olman gerekir.” buyurdular.

 

‘İffet’ kişinin haramdan uzak durması, helal olmayan söz ve davranışlardan sakınması demektir. İffet, kişinin yeme, içme ve cinsellik konularında nefsin aşırı arzularını dizginleyerek dengeli ve ölçülü davranmasını, dinin belirlediği çerçevede hareket etmesini ifade eden ahlâkî bir erdemdir.


‘Hayâ’ ise; utanma, çekinme, Allah korkusuyla günahtan kaçınma gibi anlamlara gelir. Kişinin kötü bir işin yapılmasından veya iyi bir işin terk edilmesinden dolayı mahcubiyet duyması olarak da açıklanabilir. Mü’minin söz ve davranışlarında iffetli ve hayâlı olması gerektiğini belirten Hz. Muhammed (s.a.a.) şunları buyurur;

 

“İman yetmiş küsur şubedir. En üstünü Allah’tan başka ilah bulunmadığına iman etmek, en alt derecesi de rahatsız edici şeyleri yoldan kaldırmaktır. Hayâ da imandan bir şubedir.”

 

“Her dinin kendine özgü bir ahlâkı vardır; İslâm ahlâkının özü de hayâdır.”

 

Hayâ hem dinimizde hem de kültürümüzde nesiller boyu üstün ahlâkî bir meziyet olarak görülmüştür. Ancak ahlâkî değerlerin giderek yozlaştığı günümüz toplumunda hayâ duygusu eski değerini maalesef kaybetmeye başlamıştır. Öyle ki, önceleri hayâ sahibi olan kişiler övülürken, şimdilerde ise edebe aykırı söz söylemek, ahlâksız davranışları alenî olarak işlemek bazı çevrelerde, cesaretin, özgüvenin ve özgürlüğün bir göstergesi kabul edilmektedir. Hâlbuki hayâyı kaybetmek, öncelikle insanı “en şerefli varlık” olmaktan çıkararak değersizleştirir; birlikte yaşamanın temeli olan saygıyı ortadan kaldırarak toplumun bozulmasına yol açar.

 

Bundan dolayı Efendimiz (s.a.a.); “Utanmadıktan sonra dilediğini yap!” diyerek hayâsızlığın insan karakteri açısından oluşturduğu büyük tehlikeye dikkat çekmişlerdir.

 

Bu nedenle biz Müslümanlar olarak dinimizin diğer ahlâkî prensiplerine uyduğumuz gibi iffetli ve hayâlı olmaya da gereken önemi vermeliyiz. Özellikle doğruyu ve yanlışı yetiştiği çevrede öğrenen çocuklarımıza hayâyı asil bir değer olarak öğretmeli, tertemiz zihinlerine hayânın güzelliğini aşılamalıyız. Bilinçsizce edep dışı sözler söyleyen veya edebe aykırı davranışlarda bulunan masum çocukların bu hâllerine gülüp onları hayâsızlığa teşvik etmemeliyiz.


Cümlelerimizi iffet ve hayâ timsali Sevgili Peygamberimiz’in (s.a.a.) bir hadisi ve Kur’an-ı Kerim’den bir ayetle bitiriyorum

 

“Arsızlık nerede ve kimde olursa olsun çirkinleştirir; hayâ ise nerede ve kimde olursa olsun güzelleştirir.”


“Kim, Rabbinin huzuruna çıkacağından korkar ve kendini nefsanî arzulardan alıkoyarsa, şüphesiz onun varacağı yer cennettir.” [Naziat/40-41]

 

                                                                                         HAYIRLI VE BEREKETLİ CUMALAR DİLERİM

 

 
Etiketler: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , İSLAMDA, , İFFET, VE, HAYA'NIN, ÖNEMİ,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
16 Nisan 2020
Dua Ederken !!
09 Nisan 2020
HZ.MEHDİ’NİN (AS) ZUHUR ALAMETLERİ
03 Nisan 2020
Dinde kin gütmenin yeri nedir?
26 Mart 2020
ŞABAN AYI DUASI (1)
19 Mart 2020
İslamda Temizlik
12 Mart 2020
Büyük Günahlar
28 Şubat 2020
Recep Ayı, Fırsat Ayıdır
17 Şubat 2020
Güzel Huy
24 Ocak 2020
Hz. Fatıma'dan (s.a) hikmetli sözler
16 Ocak 2020
Namaz'ın önemi
08 Ocak 2020
İslamda kardeşliğin önemi
12 Aralık 2019
Kıyametin Anlatılamaz Azameti
06 Aralık 2019
Suskunluğun Üstünlüğü
22 Kasım 2019
Öfke ve Kontrolü
08 Kasım 2019
En iyi Ümmetin Belirtisi
25 Ekim 2019
Efendimizden Hikmetli İnciler
04 Ekim 2019
NASIL DUA ETMELİYİZ?
06 Eylül 2019
MATEM AYI
30 Ağustos 2019
Cuma Namazı
26 Temmuz 2019
En Büyük Nimet: Dua
12 Temmuz 2019
Haccın önemi
05 Temmuz 2019
İslam ve Kadın
21 Haziran 2019
Helâl Kazanç
30 Mayıs 2019
Gençlikte ibadet
20 Mayıs 2019
Tövbe Ayetleri
14 Mayıs 2019
Yetime el uzatmak
10 Mayıs 2019
RAMAZAN AYINDA AMELLERİN SEVABI
09 Mayıs 2019
Ramazan Tavsiyeleri
08 Mayıs 2019
Şabaniye Hutbesi
07 Mayıs 2019
Ramazan Ayı Adap ve Görgüsü
19 Nisan 2019
Hz. Mehdi (a.s)
12 Nisan 2019
Şaban Ayı'nın Fazileti
05 Nisan 2019
Hz. Ali (as) Halkın Malını Nasıl Kullanırdı?
21 Mart 2019
NEVRUZ BAYRAMI
14 Mart 2019
Şeytan’ın Feryatları
08 Mart 2019
Recep Ayı
01 Mart 2019
Hikmetli İnciler
21 Şubat 2019
Tevekkül ile İşe Sarılma
08 Şubat 2019
Vicdan Azabı
01 Şubat 2019
İnsanlarla Oturup Kalkmanın Adabı
18 Ocak 2019
ANNEYE SAYGI
04 Ocak 2019
AHLAK
Haber Yazılımı